IPCC scenario's - oorzaken van klimaatverandering

Oorzaken: drijfveren en emissies

De IPCC SRES scenario's beschrijven verschillende drijfveren van klimaatverandering, zoals bevolkingsgroei en sociaal-economische ontwikkeling (figuur 3). De drijveren vormen verschillende scenario's en beïnvloeden emissiebronnen en opnamebronnen van broeikasgassen. Voorbeelden van emissiebronnen zijn energie systeem en landgebruik. Voorbeelden van opnamebronnen zijn water en bossen. De ontwikkeling van drijfveren van klimaatverandering is onzeker. Daarom zijn een groot aantal verschillende ontwikkelingen van broeikasgasemissies en gevolgen mogelijk.

Figuur 3: geïntegreerd raamwerk van klimaatverandering van het IPCC

Bevolkingsgroei

De groei van de bevolking wordt bepaald door geboorten en sterften cijfers. Voorspellingen van wereldwijde bevolkingsgroei variëren tussen de scenario's van 7,1 tot 15 miljard mensen in 2100, afhankelijk van demografische overgangen. In figuur 4 is te zien dat de bevolkingsgroei het sterkst is in het regionale materiële scenario (A2) in het rapport van 1992. Regionalisering veroorzaakt een snellere bevolkingsgroei dan globalisering.

Economische groei

Economische ontwikkeling wordt uitgedrukt in BNP (Bruto Nationaal Product). In de SRES scenario's zijn verschillende mogelijkheden van economische groei. De hoogste groei is te zien in scenario A1; een geschat BNP van 529 triljoen 1990 US dollars in 2100. De laagste voorspelling is voor het B2 scenario; 235 triljoen 1990 US dollars in 2100. Dit wil zeggen dat volgens de scenario's globalisering in combinatie met de nadruk op menselijk vermogen de snelste economische groei genereert. Dit komt vooral omdat de bevolkingsgroei in een mondiaal scenario lager is, waardoor het BNP nauwer verdeelt wordt. De nadruk op menselijk vermogen in plaats van op duurzaamheid stimuleert ooki economische groei. Volgens de scenario's van 1996 is het verschil in inkomen tussen ontwikkelde en ontwikkelingslanden kleiner dan aanvankelijk was geschat in de scenario's van 1992.

Figuur 4: bevolkingsgroei volgens de SRES scenario'svan 1992

Energie systeem

De invloed van toekomstig energie gebruik is sterk afhankelijk van het type brandstof. Beide mondiale scenario's voorspellen een overgang naar een industrie gebaseerd op energie opwekking uit niet-fossiele brandstoffen. In het regionale duurzame scenario wordt ook overgegaan op niet-fossiele brandstoffen, maar gebeurt dit veel meer geleidelijk. In het regionale scenario gebaseerd op menselijk vermogen worden juist meer fossiele brandstoffen gebruikt. In alle scenario's neemt het gebruik van aardolie en aardgas af, en wordt meer steenkool gebruikt voor energie opwekking.

Veranderend landgebruik

Er zijn veel verschillende soorten landgebruik. De belangrijkste voor het IPCC zijn bosbouw, landbouw en grasland. Veranderend landgebruik komt hoofdzakelijk door een toenemende voedselvraag door bevolkingsgroei en veranderende samenstellingen van diëeten.

Momenteel worden veel bossen gekapt. In de meeste SRES scenario's neemt deze trend uiteindelijk weer af, omdat de bevolkingsgroei afneemt en de productiviteit van de landbouw toeneemt. Een teruglopende trend van ontbossing is het sterkst in de mondiale scenario's. In het mondiale duurzaamheidsscenario nemen de begraasde graslanden sterk af door een stijgende productiviteit bij vee en doordat mensen minder vlees gaan eten.

Bronnen

IPCC scenario presentations à http://www.ipcc.ch/present/graphics.htm

IPCC SRES technical summary à http://www.grida.no/climate/ipcc/emission/015.htm

RIVM, the Netherlands à file:///D:/Data/Temporary%20Internet20Files/Content.IE5/K5W3OJCV/IMAGE_model%5B1%5D.ppt

Summary of the 1996 SRES report à http://www.grida.no/climate/ipcc/emission/014.htm

Gerelateerde pagina's

Beschrijving van het broeikaseffect

Fossiele brandstoffen: eigenschappen en ontstaan

Broeikasgassen: emissies en infrarood absorptie

Geschiedenis van het broeikaseffect

Perspectieven betreffende het broeikaseffect

Uitleg van de IPCC-SRES scenario's