Lood - Pb

Lood

Lood is een blauw/ wit metaal. Het is erg zacht en handelbaar en het is een behoorlijk slechte geleider van elektriciteit. Lood is erg goed bestand tegen corrosie, maar het wordt dof onder invloed van lucht. Loden pijpen waarop de insignes van oude Romeinse keizer te vinden zijn en die werden gebruikt als afvoerleidingen voor het bad, zijn nog steeds in gebruik. Lood wordt al sinds 5000 BC uitgebreid gebruikt als toepassing in metaalproducten, kabels en pijpleidingen, maar ook in verf en pesticiden. Legeringen van lood zijn onder andere edelstaal en soldeer. Tetraetyllood (PbEt₄) wordt nog steeds gebruikt in sommige vormen van benzine, maar uit milieuoverwegingen mag dat eigenlijk niet meer.

Lood isotopen zijn de eindproducten van drie verschillende natuurlijk voorkomende radioactieve elementen.

In het Latijnse heet lood Plumbum, daar komt ook het symbool Pb vandaan. Het Nederlands woord lood komt van het Angelsaksische (en ook Engelse) lead.

Gezondheidseffecten van Lood

Lood is een metaal dat de meest schadelijke effecten heeft op de menselijke gezondheid. Het kan het menselijk lichaam binnendringen via de opname van voedsel (65%), water (20%) en lucht (15%).
Voedsel zoals fruit, groenten, vlees, granen, zeevoedsel, frisdranken en wijn kunnen aanzienlijke hoeveelheden lood bevatten. Ook sigarettenrook bevat kleine hoeveelheden lood.
Lood kan in het drinkwater terecht komen via de corrosie van pijpleidingen. Dit gebeurt eerder wanneer het water licht zuur is. Daarom moeten publieke waterbehandelingssystemen tegenwoordig pH-aanpassingen uitvoeren bij water dat gebruikt zal worden als drinkwater.
Voorzover we weten, vervult lood geen essentiële functie in het menselijk lichaam, het is eerder schadelijk wanneer het opgenomen wordt via het voedsel, de lucht of het water.

Lood kan een aantal ongewenste effecten hebben:
- De verstoring van de biosynthese van hemoglobine en bloedarmoede
- Een verhoging van de bloeddruk
- Nierbeschadiging
- Miskramen
- Verstoring van de zenuwstelsels
- Hersenbeschadiging
- Afgenomen vruchtbaarheid bij mannen door beschadiging van het sperma
- Verkleinde leermogelijkheden bij kinderen
- Gedragsstoornissen bij kinderen, zoals agressie, impulsief gedrag en hyperactiviteit
Lood kan via de placenta van de moeder bij een foetus terecht komen. Daardoor kan het ernstige schade toebrengen aan het zenuwstelsel en de hersenen van ongeboren kinderen.

Milieueffecten van Lood

Lood komt van nature voor in het milieu. Het meeste lood dat in het milieu gevonden wordt, is echter afkomstig van menselijke activiteiten. Vanwege de toepassing van lood in benzine, is er een onnatuurlijke loodcyclus ontstaan. In de automotor wordt lood verbrandt, waarbij loodzouten, (chloriden, bromiden en oxides) ontstaan. Deze loodzouten komen via de uitlaat van auto's in het milieu terecht. De grotere deeltjes vallen meteen op de grond en vervuilen de bodem of het oppervlaktewater, de kleinere deeltjes kunnen grote afstanden afleggen door de lucht en blijven in de atmosfeer. Een deel van dit lood valt terug op de aarde wanneer het regent. Deze loodcyclus die door menselijke productie is ontstaan, is veel uitgebreider dan de natuurlijke loodcyclus. Het heeft ervoor gezorgd dat loodvervuiling een mondiaal probleem is.
Niet alleen gelode benzine zorgt ervoor dat de concentratie lood in het milieu stijgt. Andere menselijke activiteiten zoals de verbanding van brandstoffen, industriële processen en de verbranding van vaste afvalstoffen dragen hier aan bij.

Lood eindigt in het water en de bodem via de corrosie van loden pijpleidingen en door de corrosie van loden verf. Lood kan niet afgebroken worden, het kan alleen omgezet worden in andere vormen.
Lood accumuleert in het lichaam van waterorganismen en bodemorganismen. Deze ondervinden gezondheidseffecten van loodvergiftiging. Bij schelpdieren kunnen er zelfs bij zeer lage concentraties lood effecten optreden. Lichaamsfuncties van fytoplankton kunnen verstoord worden door lood. Fytoplankton is een belangrijke zuurstofproducerende bron in de zee en wordt door veel grote zeedieren gegeten. Daarom vraagt men zich tegenwoordig af of loodvergiftiging de mondiale milieubalans kan beïnvloeden.
Bodemfuncties kunnen verstoord worden door lood, en dit gebeurt vooral in de buurt van snelwegen en landbouwgronden, waar extreem hoge concentraties aanwezig kunnen zijn. Bodemorganismen kunnen ook aan loodvergiftiging lijden.
Lood is een gevaarlijk chemicalie, omdat het niet alleen accumuleert in individuen maar ook in voedselketens.

Lood en water