Tin - Sn

Tin

Archeologisch bewijs toont aan dat mensen tin al minstens 5500 jaar gebruiken. Tin wordt vooral gewonnen uit het mineraal cassiteriet (SnO₂) en wordt verkregen door dit mineraal in een oven te roosteren met koolstof. De aardkorst bestaat voor ongeveer 0,001% uit tin. Tin komt met name voor in Maleisië.

Twee isotopen van tin komen voor bij kamertemperatuur. Het eerste wordt grijze tin genoemd en is stabiel bij temperaturen onder 13.2°C (55.76°F). Grijze tin kent weinig toepassingen. Bij temperaturen boven 13.2°C verandert grijze tin langzaam in de tweede vorm; wit tin. Wit tin is de gebruikelijke vorm van het metaal en kent veel toepassingen. Helaas verandert wit tin weer in grijs tin als de temperatuur daalt tot beneden 13.2°C. Deze overgang wordt voorkomen door de toevoeging van kleine hoeveelheden antimoon of bismut aan wit tin.

Tin is corrosiebestendig en wordt gebruikt als beschermlaag van andere metalen. Tinnen blikken zijn waarschijnlijk de meest bekende toepassing op dit gebied. Een tinnen blik is eigenlijk van staal gemaakt, maar er is een dun laagje tin aan toegevoegd om het staal te beschermen tegen roesten. Toen ze eenmaal veel in gebruik waren zijn tinnen blikjes veelal vervangen door plastic en aluminium blik.

Tin wordt gebruikt in het Pilkington proces om glas voor ramen te produceren. Tijdens dit proces wordt gesmolten glas in een plas gesmolten tin gegoten. Het glas drijft op het tin en koelt af, zodat vast glas wordt gevormd met een plat parallel oppervlak. Het meeste glas voor ramen wordt momenteel op deze manier geproduceerd.

Tin kan veel verschillende bruikbare legeringen vormen. Brons is een legering van tin en koper. Tin en lood vormen samen edelstaal en soldeer. Een legering van tin en niobium wordt gebruikt om supergeleidend draad te maken. Een ander voorbeeld van een tin legering is smeltbaar metaal.

Tin zouten kunnen op glas worden gespoten om elektrisch geleidbare coatings te maken. Deze kunnen worden gebruikt om lichtpanelen en onbevriesbare windschermen te maken. Tin fluoride (SnF₂) wordt gebruikt in sommige typen tandpasta.

Gezondheidseffecten van Tin

Tin wordt vooral toegepast in verschillende organische stoffen. De organische tinverbindingen zijn voor mensen de gevaarlijkste vormen tin. Ondanks het gevaar wordet tin in een groot aantal industrieën toegepast, zoals de verfindustrie, de plasticindustrie en in de landbouw. Het aantal toepassingen van organische tin mengsels neemt nog altijd toe, ondanks dat men nu de gevolgen van tinvergiftiging kent.
De effecten van organische tinmengsels kunnen variëren. Deze effecten zijn afhankelijk van het mengsel en het organisme dat aan het tin blootgesteld wordt. Triethyltin is voor mensen het gevaarlijkste organische tinmengsel. Het heeft relatief korte waterstofbruggen. Wanneer de waterstofbruggen langer zijn, is tin minder gevaarlijk voor de menselijke gezondheid. Mensen kunnen het voedsel, via de huid en via de ademhaling tin opnemen.
De opname van tinverbindingen kan zowel acute als lange termijneffecten hebben.

Acute effecten zijn:
- Oog en huidirritaties
- Hoofdpijn
- Buikpijn
- Misselijkheid en duizeligheid
- Zwaar zweten
- Ademnood
- Plasproblemen

Lange-termijn effecten zijn:
- Depressies
- Leverschade
- Slecht functioneren van het immuunsysteem
- Chromosomale schade
- Tekort aan rode bloedcellen
- Hersenschade (die woede, slaapstoornissen, vergeetachtigheid en hoofdpijn)

Milieueffecten van Tin

Organisch tin kan zich door watersystemen verspreiden wanneer het geadsorbeerd wordt op slibdeeltjes. Ze kunnen behoorlijke schade aan aquatische ecosystemen toebrengen, omdat ze zeer giftig zijn voor schimmels, algen en fytoplankton. Fytoplankton is een zeer belangrijke link in het aquatisch ecosysteem, omdat het waterorganismen voorziet van zuurstof. Het is ook een belangrijk onderdeel van de aquatische voedselketen.

Er zijn veel verschillende soorten organisch tin, die zeer in giftigheid kunnen variëren. Tributyltin zijn voor vissen en schimmels de giftigste tinmengsels, terwijl trifenyltin veel giftiger is voor fytoplankton.
Het is bekend dat organisch tin ook de groei, de reproductie, enzymsystemen en voedselpatronen van waterorganismen verstoort. De blootstelling aan tin vindt voornamelijk plaats in het bovenste gedeelte van het water, omdat het organisch tin hier accumuleert.

Tin en water