Noodzaak desinfectie van (drink)water

Noodzaak

Besmetting met door ziekteverwekkende micro-organismen in water

Noodzaak desinfectie van (drink)water

Het grootste gedeelte van de ziekteverwekkende micro-organismen wordt reeds uit het water verwijderd bij de waterbehandelingsstappen die voorafgaan aan desinfectie. Desinfectie van het water is echter nodig om ervoor zorgen dat het water veilig is.

Micro-organismen
Micro-organismen komen overal in het milieu voor. Ze zijn voor het blote oog onzichtbaar, maar bevinden zich in de bodem, de lucht, het voedsel en het water. Mensen zijn bij hun geboorte vrij van micro-organismen. Via het voedsel, water en de lucht worden ze al snel aan allerlei micro-organismen blootgesteld. Deze micro-organismen blijven op en in het lichaam aanwezig. De meeste micro-organismen zijn onschadelijk en dragen bij aan een aantal belangrijke processen, zoals de spijsvertering. Er zijn echter ook micro-organismen die ziektes kunnen veroorzaken, of die schadelijk kunnen zijn voor mensen met een verlaagde weerstand
Ziekteverwekkende organismen in het water hebben een aantal eigenschappen die hen onderscheiden van chemische verontreinigingen. Het zijn levende organismen. Ze zijn niet opgelost in het water, maar klonteren samen of hechten zich aan zwevende vaste deeltjes in het water.

Soorten ziekteverwekkende micro-organismen
Ziekteverwekkende organismen in het drinkwater kunnen ingedeeld worden in drie groepen: Bacteriën, virussen en parasitaire protozoën. Bacteriën en virussen kunnen zowel in oppervlaktewater als in grondwater voorkomen, terwijl parasitaire protozoën voornamelijk in oppervlaktewater worden gevonden.

Bacteriën
Bacteriën zijn eencellige micro-organismen, in de vorm van een bol, spiraal of roede. Ze komen voor als individuele bacterie of samen met andere bacteriën als kettingen, pakketjes of in paren. Bacteriën zijn de meest voorkomende levensvorm op aarde. Ze zijn tussen 0,4 tot 14 μm lang en ongeveer 0,2 tot 12 μm breed en alleen te bekijken met een microscoop. Bacteriën voeden zich met vloeibaar voedsel. Ze kunnen zich zelf reproduceren. In de bacterie vindt celgroei plaats, waarna de bacterie zijn DNA kopieert en zich vervolgens splitst in 2 afzonderlijke cellen. Onder ideale omstandigheden gebeurt dit elke 15 à 30 minuten.
Sommige soorten bacteriën vormen sporen. Deze sporen hebben een beschermende laag die resistent is tegen hitte, gebrek aan vocht en voedsel.
Bacteriën dragen bij aan allerlei processen, sommigen breken organisch materiaal af en spelen een belangrijke ecologische rol, anderen zijn belangrijk voor de spijsvertering van mensen.

Virussen
Virussen zijn infectieveroorzakende organismen die zich alleen kunnen reproduceren in levende gastheercellen.Wanneer ze zich daarbuiten bevinden, zijn ze inactief. Virussen hebben een eiwitschil die hen beschermt. Ze hebben de vorm van een speer, bol of draad en zijn zo klein (tussen 0,02 en 0,09 μm) dat ze door de filters die gebruikt worden om bacteriën tegen te houden kunnen glippen. In tegenstelling tot bacteriën en protozoë parasieten bevatten virussen maar één type nucleïne zuur (RNA of DNA). Ze kunnen zich niet zelf reproduceren, maar nemen het metabolisme van de gastheercel over en zorgen ervoor dat hun DNA in de gastheercel gekopieerd wordt waardoor nieuwe virussen ontstaan. Virussen komen niet van nature voor in mensen, zoals bacteriën. Mensen die geïnfecteerd zijn door virussen, scheiden deze onder meer via de ontlasting uit. Water kan op die manier verontreinigd worden met virussen. Wanneer het water niet goed gedesinfecteerd wordt, kunnen andere mensen besmet worden met deze virussen.

Figuur 1. Verschillende soorten virussen.

Protozoë parasieten
Protozoë parasieten zijn eencellige micro-organismen. Ze hebben een complexe spijsvertering en voeden zich met vast voedsel, algen en bacteriën die gevonden worden in meercellige organismen, zoals mensen en dieren. Vermenigvuldiging vindt plaats door splitsing. Verscheidene soorten protozoë parasieten worden in slapende, beschermde vorm als cyste of oocyste verspreid. Oocysten van Cryptosporidium en cysten van Giardia komen overal ter wereld in het water voor als gevolg van fecale verontreinigingen. Als cyste zijn deze ziekteverwekkers resistent tegen desinfectie met chloor. Ze kunnen verwijderd worden door middel van bijvoorbeeld filters en chloordioxide.

Kans op infectie
De kans op infectie hangt af van het type ziektekiem, de manier waarop deze wordt overgedragen, de infectiedosis en persistentie van het micro-organisme en de weerstand van de persoon die wordt aangevallen.
De infectiedosis is het aantal micro-organismen dat in het lichaam terecht moet komen alvorens ziekte ontstaat. Deze dosis is voor virussen en protozoë parasieten zeer laag, terwijl deze voor bacteriën hoger ligt. De persistentie van het micro-organisme wordt bepaald aan de hand van de tijd dat een micro-organisme in het milieu levensvatbaar is, het bevindt zich dan niet in een menselijke gastheer. Bacteriën zijn over het algemeen het minst persistent, terwijl protozoë cysten het meest persistent zijn.
Jonge kinderen, ouderen en zieken hebben een lagere weerstand en zijn het kwetsbaarst. Wanneer men eenmaal besmet is, vermenigvuldigen de ziekteverwekkende organismen zich in hun gastheer, waardoor het risico op ziekte toeneemt. Niet iedereen die besmet is met een ziekteverwekkend micro-organisme wordt ook daadwerkelijk ziek. Maar mensen die besmet zijn, verspreiden de ziekteverwekkende micro-organismen wel, onder andere via hun ontlasting.

Ontlasting en rioolwater
Wanneer water door een gebied stroomt, verzamelt het allerlei stoffen en geeft deze ook weer af. Op deze manier komen ook micro-organismen in het water terecht. Een groot aantal van de door water overgebrachte micro-organismen die bij mensen ziektes veroorzaken, zijn afkomstig van menselijke of dierlijke ontlasting.

Figuur 2. E. coli bacterie.

Eén druppel ontlasting bevat miljoenen micro-organismen. In de mest van vee kunnen miljoenen E. coli bacteriën (figuur 2), Giardia cysten (figuur 3) en Cryptosporidium (figuur 4) zitten. In de mest van kippen kunnen ziekteverwekkende bacteriën als Salmonella en Campylobacter zitten. Als de mest over het land wordt uitgereden, kan deze door de regen naar het oppervlaktewater of grondwater uitspoelen, waarbij de micro-organismen ook in het water terecht komen.


Figuur 3. Giardia cysten. Figuur 4. Cryptosporidium.

Riool- of afvalwater mag niet onbehandeld geloosd worden in het milieu. Het grootste gedeelte behandeld afvalwater komt in rivieren, meren en oceanen terecht. Soms overbelasten zware regenbuien rioolwatersystemen, waardoor deze overstromen en het rioolwater onbehandeld terechtkomt in oppervlakte- of grondwater. Het rioolwater wordt niet overal gezuiverd, alvorens het geloosd wordt. Met name in ontwikkelingslanden ontbreekt het aan sanitaire voorzieningen. Dit water komt in aanraking met water dat gebruikt wordt voor drinkwater, waardoor door water gedragen ziekteverwekkende micro-organismen zich snel verspreiden en het risico op besmetting groot is. Vooral als het drinkwater helemaal niet behandeld wordt. Bij het gebruik van septic tanks om het afvalwater te behandelen, kunnen ziekteverwekkende organismen ontsnappen en het grond- en oppervlaktewater besmetten.
Niet alle ziekteverwekkende micro-organismen in het water zijn afkomstig van uitwerpselen. Legionella (figuur 5) bevindt zich van nature in het water en vermenigvuldigt zich makkelijk in het waterleidingstelsel, terwijl ook andere ziekteverwekkers van nature in het oppervlaktewater voorkomen.


Figuur 5. Legionellabacteriën.

Meer weten over de desinfectie van water?:

Inleiding waterdesinfectie Noodzaak behandeling water Geschiedenis waterbehandeling

Drinkwaterbehandeling Nederland

Wat is water desinfectie? Noodzaak desinfectie van water Geschiedenis desinfectie Ziektes Voorwaarden voor desinfectie Factoren van invloed op desinfectie Regelgeving desinfectie drinkwater Nederland EU USA WHO

Zwembadbehandeling Zwembadverontreinigingen Zwembaddesinfectie Zwembaddesinfectie en gezondheid Zwembad regelgeving

Koeltorenwater Koeltorenverontreinigingen Koeltorendesinfectie Koeltorenregelgeving

Chemische desinfectiemiddelen Chloor Natriumhypochloriet Chlooramines Chloordioxide Koper-zilver ionisatie Waterstofperoxide Broom

Ontstaan desinfectiebijproducten Soorten desinfectiebijproducten Onderzoek gezondheidseffecten desinfectiebijproducten

Vergelijking desinfectiemiddelen







Lenntech BV

Rotterdamseweg 402 M
2629 HH Delft
Nederland

tel: +31 (0)152 610 900

fax: +31 (0)15 261 62 89

e-mail: info@lenntech.com











Bookmark and Share