Schadelijke stoffen - diethylstilbestrol (DES)

DES

Diethylstilbestrol (C₁₈H₂₀O₂) staat beter bekend onder de afkorting DES. Het is een medicijn dat vanaf de jaren 1940 werd gebruikt om de oestrogeen productie bij vrouwen te verhogen. DES werd vooral voorgeschreven aan vrouwen die miskramen kregen, of bij vroeggeboorten. In Nederland kregen tussen 1947 en 1976 meer dan 200.000 vrouwen het medicijn voorgeschreven.

Aanvankelijk werd gedacht dat het medicijn veilig was voor zwangere vrouwen en voor de ongeboren baby’s. Een onderzoek naar de werking van het medicijn werd pas gestart toen het al jaren verhandeld werd. Onder DES-moeders bleken net zoveel miskramen voor te komen als bij vrouwen die het medicijn niet namen. Toch bleef men het verkopen.

Pas begin jaren 1970 werd ontdekt dat DES problemen veroorzaakte bij kinderen van DES-moeders. Een zeldzame kanker aan de vagina werd bij diverse DES-dochters ontdekt. Na meer dan 30 jaar onderzoek werd uiteindelijk bevestigd dat DES teratogeen is, en dat het kanker kan veroorzaken.

DES-moeders lopen meer risico op borstkanker, maar het effect is lang niet zo ernstig als bij de DES-dochters. Boven 40 jaar waren er 2,5 maal zoveel gevallen van borstkanker. Bij veel DES-dochters ontstonden vormafwijkingen aan de inwendige geslachtsorganen. Vaginale kanker kwam meer voor, net als miskramen, onvruchtbaarheid en auto-immuun ziekten. De mogelijkheid bestaat dat ook DES-kleinkinderen effecten van de stof zullen ondervinden.