Schadelijke stoffen - lood

De naam lood kan van drie verschillende culturen afgeleid worden, met allemaal dezelfde betekenis: roodachtig. In het Iers was het luaide, in het Keltisch loud en in het Sanskriet loka.

Lood wordt gewonnen uit loodglans (loodsulfide of PbS). Het komt voor in Australië, Bulgarije, China, Marokko, Mexico, Noord-Amerika, Peru en Rusland. De toepassing van lood is sterk toegenomen sinds de 19de eeuw. Lood wordt nu vooral gebruikt in accu's, soldeer, munitie, kristalglas en dakbedekking. Als ontleedbare stof wordt lood toegepast in bijvoorbeeld schmink (PbS), in vuurwerk (als oxidator PbO₂) en als desinfectiemiddel (Pb(CH₃COO)₂).

Kinderen nemen meer lood op dan volwassenen. Dat komt onder andere door het kauwen op loodhoudende producten zoals verfschilvers, potloden en tandpastatubes, maar ook door huis- en straatstof en (tuin)aarde, omdat deze lood bevatten. Door auto's komt lood ook in de natuur voor. Het loodgehalte bij kinderen is verhoudingsgewijs gedaald ten opzichte van 15 jaar geleden.

Lood wordt via het bloed verdeeld over de organen. Het hoopt zich meestal op in het beenderenstelsel. Lood is geen essentiële stof voor de mens en het kan bij regelmatige inname verschillende organen en functies beschadigen. Lood veroorzaakt onder andere een verhoging van de bloeddruk en schade aan de nieren. Bij zeer hoge belasting is er kans op schade aan het zenuwstelsel en de hersenen en een verhoogd risico op abortus.
Lood kan door de placenta heen een foetus binnendringen en kan dan zenuwstelsel en hersenen aantasten. Tot 4 jaar zijn kinderen zeer gevoelig voor lood. Het IQ kan door langdurige blootstelling aan lood verminderen. Ook kan agressie worden veroorzaakt.
De vruchtbaarheid daalt door loodopname. Bij blootstelling aan meer dan 400 µg/l kan anemie optreden (bloedarmoede) en wanneer men wordt blootgesteld aan meer dan 600 µg/l kunnen de nieren worden beschadigd.
Met name enkele loodverbindingen, zoals tetramethyllood en tetraethyllood (antiklopmiddel benzine), zijn zeer giftig.

Voor de flora en fauna is lood ook gevaarlijk. Vissen krijgen bij blootstelling aan lood last van diverse gedragstoornissen, watervlooien vermenigvuldigen zich minder snel en vogels sterven na inname van lood(hagel).

Lood kan de oorzaak zijn geweest voor de val van het Romeinse Rijk, doordat er gebruik werd gemaakt van loden leidingen. Van lode leidingen werd voornamelijk gebruik gemaakt door hoogaanstaande Romeinen en die hebben waarschijnlijk last gehad van loodvergiftiging.

Egyptisch aardewerk

Tuinen van Babylon

Romeinse Rijk