Waterkwaliteitsbeoordeling

Welke kwalitatieve analyses bepalen de waterkwaliteit?

Om te kunnen beoordelen of behandeling (en welke soort behandeling) van het water nodig is, moeten specifieke verontreinigingen in het water geïdentificeerd en gemeten worden. Waterverontreinigingen kunnen in twee groepen verdeeld worden: opgeloste verontreinigingen en gesuspendeerde vaste stoffen. Gesuspendeerde vaste stoffen, zoals zilt, zand en virussen, zijn doorgaans verantwoordelijk voor zichtbare onzuiverheden. Gesuspendeerde materie bestaat uit zeer kleine deeltjes, die niet via bezinking verwijderd kunnen worden. Ze kunnen geïdentificeerd worden door middel van de beschrijving van de zichtbare kenmerken van water, waartoe ook de turbiditeit en helderheid, kleur en geur van het water behoren:

- Gesuspendeerde materie in het water absorbeert licht, waardoor het water er wolkig uitziet. Dit wordt turbiditeit genoemd. Turbiditeit kan met behulp van verscheidene technieken, die de weerstand ten opzichte van de overbrenging van licht tonen, gemeten worden.
- Smaakzintuigen kunnen concentraties van enkele tienden tot enkele honderden ppm waarnemen. Smaak kan erop wijzen dat er verontreinigingen aanwezig zijn, maar niet welke verontreinigingen dit zijn.
- Kleur kan erop wijzen dat er organische onzuiverheden aanwezig zijn. In sommige gevallen kan de kleuring van het water veroorzaakt zijn door metaalionen. Kleur wordt gemeten door verschillende monsters met elkaar te vergelijken, visueel of met een spectrometer. Een spectrometer meet de lichtoverbrenging door een stof, om op die manier de concentraties van bepaalde verontreinigingen te berekenen. Wanneer water een rare kleur heeft, hoeft dit er niet op te wijzen dat er sprake is van een gevaar voor de gezondheid.
- Het opsporen van geur kan bruikbaar zijn, omdat men door te ruiken al zeer kleine hoeveelheden verontreiniging kan ontdekken. Toch is het opsporen verontreinigingen via geur in veel landen gebonden aan strikte regels, omdat het gevaarlijk kan zijn voor de gezondheid als er in een monster gevaarlijke verontreinigingen aanwezig zijn.

De totale hoeveelheid gesuspendeerde materie kan gemeten worden door monsters te filteren met behulp van een membraan en het residu (wat achterblijft) in te drogen en te wegen. Gesuspendeerde materie wordt uitgedrukt in aantal ppm (parts per million), doorgaans mg/L.

De identificatie en kwantificatie van opgeloste verontreinigingen wordt in laboratoria gedaan met behulp van zeer specifieke methoden, omdat juist deze verontreinigingen vaak geassocieerd worden met gevaren voor de gezondheid.

Welk kwantitatieve analyses bepalen de waterkwaliteit?

De waterkwaliteit kan ook beoordeeld worden met behulp van bepaalde kwantitatieve laboratoriumanalyses, zoals de pH, totale vaste stoffen gehalte, geleidbaarheid en microbiologische verontreiniging.
De pH is de waarde die bepaald of een stof zuur, neutraal of basisch is, dit wordt berekend met behulp van het aantal waterstofionen dat aanwezig is. Dit wordt gemeten op een schaal van 0 tot 14, waarbij 7 betekent dat de stof neutraal is. pH waarden onder 7 wijzen erop dat een stof zuur is en waarden boven 7 dat deze basisch is. Wanneer een stof neutraal is, is het aantal waterstof en hydroxylatomen gelijk. Wanneer het aantal waterstofatomen (H⁺) hoger is dan het aantal hydroxylatomen (OH^-), wordt de stof zuur genoemd.
Zo ziet de ph-schaalverdeling eruit:

pH
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14
zuur neutraal basisch

De pH-waarde heeft invloed op een groot aantal stappen in het waterbehandelingsproces en op het wegen van het potentieel van waterbronnen. De pH-waarde kan op verscheidene manieren bepaald worden, zoals de analyse met kleurindicatoren, pH-papier of pH-meters.

Het totale aantal vaste stoffen is de som van alle opgeloste en gesuspendeerde vaste stoffen in het water. Wanneer water geanalyseerd wordt op dit gehalte, wordt er een monster genomen, dat gedroogd wordt en vervolgens wordt het residu gewogen. Het totale aantal vaste stoffen kan bestaan uit organische en anorganische stoffen, micro-organismen en grotere delen, zoals zand en klei.

Geleidbaarheid staat voor de geleiding van energie door ionen. Het meten van de geleidbaarheid van water kan een duidelijk beeld geven van de concentratie van ionen in het water, omdat water van nature een weerstand heeft tegen de geleiding van energie. Geleiding wordt uitgedrukt in Siemens en wordt gemeten met een geleidingsmeter of -cel.

Microbiologische verontreiniging wordt opgedeeld in de verontreiniging door organismen die de bekwaamheid hebben om te produceren en zich te vermeerderen en organismen die dat niet kunnen. Microbiologische verontreiniging kan een verontreiniging door bacteriën zijn, die uitgedrukt wordt in Kolonie Vormende Eenheden, een maat voor de bacteriepopulatie. Een andere microbiologische verontreiniging is de verontreiniging door pyrogenen. Pyrogenen zijn bacteriële producten die koorts kunnen veroorzaken in warmbloedige dieren. Naast bacteriën en pyrogenen kan het water ook verontreinigd zijn met virussen.

Analyses kunnen ook uitgevoerd worden door het totale gehalte organisch koolstof te meten en het Biologisch en Chemisch Zuurstof Verbruik (BZV en CZV). Het BZV is een maat van organische materie in het water, uitgedrukt in mg/L. Het is de maat van opgeloste zuurstof in het water dat vereist is voor de afbraak van organische materie. De test voor BZV duurt ongeveer 5 dagen. CZV is de mate van organische en anorganische materie in het water die uitgedrukt wordt in mg/L. Het is de hoeveelheid opgeloste zuurstof die nodig is voor de totale chemische oxidatie van verontreinigingen.

Zie ook onze uitgebreide Waterbegrippenlijst

Klik hier om terug te keren naar de Water Kwaliteit FAQ of naar de Water FAQ's

Als u nog meer vragen heeft, kunt u altijd met ons contact opnemen