Luchtvervuiling is een atmosferisch verschijnsel dat geen natuurlijke oorzaak heeft. De meeste en grootste bronnen van vervuiling zijn te vinden in de geïndustrialiseerde landen, maar doordat de vervuilende stoffen zich makkelijk in de atmosfeer verspreiden hebben ook andere landen ermee te maken. In de industrie is er sprake van een groot aantal processen waarbij verschillende stoffen vrijkomen die de lucht vervuilen.
De beste manier om luchtverontreiniging te bestrijden is door er voor te zorgen dat er geen luchtverontreiniging meer ontstaat. Men kan dit doen door andere (brand)stoffen te gebruiken of het proces aan te passen. Daarnaast kan men ervoor zorgen dat als er luchtverontreinigende stoffen gevormd worden, deze opgevangen en afgevoerd worden voordat ze in het milieu terecht komen. Ter voorkoming van de schadelijke gevolgen voor de milieu zijn er richtlijnen opgesteld voor de emissie van luchtverontreinigde stoffen.

Luchtverontreiniging

Luchtverontreiniging is de aanwezigheid van stoffen in de lucht, die op zichzelf of tezamen met andere stoffen nadelig zijn voor de gezondheid van mensen, dieren of planten. Stoffen in de lucht die mensen hinder kunnen opleveren, worden ook luchtverontreiniging genoemd. Ook als de samenstelling van de lucht veranderd is en dit schade of hinder oplevert, wordt dit luchtverontreiniging genoemd. Omdat er in de industrie sprake is van een grote verscheidenheid aan processen, komen er een groot aantal verschillende luchtverontreinigingen vrij.
Luchtvervuiling veroorzaakt door luchtverontreinigende stoffen komt tot uiting in schadelijke gevolgen voor de gezondheid en voor het milieu.
Sommige vervuilende stoffen hebben een soortgelijke werking (NOx en SO₂ dragen bij tot verzuring, bijvoorbeeld), andere verbinden zich tot nieuwe verontreinigende substanties (NOx en VOC (VolatileOrganicCompounds) samen geven ozon). Om atmosferische problemen te verminderen wordt geprobeerd de uitstoot van bepaalde vervuilende stoffen te handhaven d.m.v. verschillende beleidsplannen in te voeren. Het kleine aantal verontreinigde stoffen zijn koolstofdioxide (CO₂), lachgas (N₂O), koolstofmono oxide (CO), zwaveldioxide (SO₂), methaan (CH₄), Vluchtige organische stoffen (VOS), waterstofdisulfide (H₂S) en ammoniak (NH₃).
Onderstaande tabel geeft de relatie aan tussen de verontreinigende stof en de atmosferische problemen die ze veroorzaakt.

Tabel 1: Relatie tussen verontreinigde stoffen en atmosferische problemen
* Indirect gevolg : deze verontreinigende stoffen zijn betrokken bij de vorming van ozon, een broeikasgas.

Wetgeving milieubeleid

Milieuregels worden door diverse overheden opgesteld. Tegenwoordig wordt een groot deel van de milieuregels door de Europese Unie bepaald. De Europese Unie stelt richtlijnen op, die door de Nederlandse regering in wetgeving moet worden omgezet.
Vanaf oktober 1999 moeten nieuwe (en belangrijke wijzigingen aan bestaande) industriële inrichtingen voldoen aan de Europese IPPC (Integrated Pollution Prevention and Control) richtlijn. Deze richtlijn verplicht de lidstaten van de EU om grote milieuvervuilende bedrijven te reguleren middels een integrale vergunning gebaseerd op de beste beschikbare technieken (verder BBT). De beste beschikbare technieken (BBT) zijn in zogenaamde BREF documenten beschreven. Verticale BREF's beschrijven de beste beschikbare technieken voor een bepaalde industrie. Horizontale Bref's beschrijven de beste beschikbare technieken voor bepaalde processen die in meerdere branches gebruikt worden. In Nederland is de richtlijn IPPC in de Wet milieubeheer (verder Wm) en in de Wet verontreiniging oppervlaktewateren (verder Wvo) geïmplementeerd.

NeR

Het doel van de NeR, de Nederlandse emissieRichtlijn lucht, is ten eerste het harmoniseren van de milieuvergunningen met betrekking tot emissies naar de lucht en ten tweede het verschaffen van informatie over de stand der techniek op het gebied van emissiebeperking. De NeR is bedoeld voor een ieder die hierbij is betrokken, zoals gemeenten en provincies, maar ook bedrijven, adviesbureaus en particulieren. NeR heeft de emissie-richtlijn lucht vastgesteld dat zoveel mogelijk zelfs strenger is dan de IPPC-richtlijn.
De NeR heeft betrekking op procesemissies en verbrandingsemissies naar de lucht. Voor de beoordeling van de emissies naar de lucht volgens de NeR is het nodig dat deze emissies bekend zijn.
Dat wil zeggen dat de bronnen, samenstelling, de hoeveelheden en de concentraties van de emissies beschreven moeten zijn in de vergunningaanvraag.
Bij het bepalen van vergunningsvoorschriften volgens NeR het ALARA-principe (As Low As Reasonable Achievable) worden toegepast. Bij het kiezen van emissiebeperkende maatregelingen gaat de NeR uit van de Stand der Techniek.
De Stand der Techniek omvat voorzieningen en de daarbij behorende emissie-eisen die technisch en economisch mogelijk zijn (Bref’s). In de NeR komt het ALARA-principe naar voren in de Stand der Techniek. Dit betekent dat toepassing van maatregelen overeenkomstig met de NeR in het algemeen overeenkomt met voorschrijven van de Stand der Techniek en met het hanteren van het ALARA-principe.
De NeR gaat uit van een zevental stofcategoriën (zie onderstaand tabel) die weer zijn onderverdeeld in klassen op basis van hun chemische, fysische en toxicologische eigenschappen.

Tabel: Indeling categorie + klasse vervuilingen
*NB: Afkortingen ERS: Extreem Risicovolle Stoffen

Klik hier voor informatie over luchtzuivering

Klik hier voor informatie over fijn stof of nieuws over fijn stof

Voor boeken en informatie zie onze website:
air treatment books