Schadelijke stoffen - acrylonitril

Acrylonitril⁽¹⁾, Ook wel acrylnitriel, 2-propeennitril of vinylcyanide genoemd, is een kleurloze vloeistof met een typerende geur. Het is zeer brandgevaarlijk en als damp met lucht explosief. AN is toxisch en kan kankerverwekkend zijn. De MAC-waarde is 9 mg/m³, in Rusland is deze 0,5 mg/m³⁽²⁾.

Acrylonitril (AN) komt niet in de natuur voor, het wordt synthetisch vervaardigd door oxidatie van ammoniak. Van AN worden diverse plastics gemaakt, de bekendste daarvan is acrylonitril-butadieen-styreen (ABS) en dit wordt toegepast in speelgoed, computerbehuizing en autobumpers. Acrylonitril wordt ook veel gebruikt in kleding.

Bij proeven met ratten werden verschillende soorten aandoeningen geconstateerd, zoals een versnelde ademhaling, ademhalingsstoornissen, longontsteking, overgeven, beschadiging van de bijnieren en beschadiging van het zenuwstelsel. Sommige ratten zijn zelfs overleden. Bij orale toediening van acrylonitril worden tumoren in de tong, in het maag- en darmkanaal, in de borstklieren en in het centrale zenuwstelsel gevormd.

Bij mensen wordt AN door de longen voor ongeveer 46% geabsorbeerd, maar het kan ook door de huid worden opgenomen. Gevolgen na opname van AN kunnen zijn: oog-, huid- en neusirritatie, belemmering van de celademhaling, duizeligheid, hoofdpijn, slechte eetlust, slapeloosheid, misselijkheid en zenuwstelselaandoeningen die tot coma kunnen leiden. Bij mensen zijn er geen chromosale afwijkingen bekend na opname van AN.

Chemische formule