Veelvoorkomende jodiumzouten in water

Veelvoorkomende jodiumzouten zijn kaliumjodide, natriumjodide, kaliumjodaat en natriumjodaat. In water leveren deze zouten opgeloste jodide- of jodaationen. Hun gedrag verschilt van dat van elementair jodium.

Deze pagina vormt een aanvulling op het overzicht over jodium en water. Zie voor de eigenschappen van het element jodium.

Veelvoorkomende jodide- en jodaatzouten

ZoutFormuleVrijgekomen jodiumvormGedrag in water
KaliumjodideKIJodide, I−Zeer goed oplosbaar; valt bij het oplossen uiteen in kalium- en jodide-ionen.
NatriumjodideNaIJodide, I−Zeer goed oplosbaar; valt bij het oplossen uiteen in natrium- en jodide-ionen.
KaliumjodaatKIO3Jodaat, IO3−Oplosbaar, maar minder goed dan de gebruikelijke natrium- en kaliumjodiden. De oplosbaarheid hangt af van de temperatuur en de omringende zoutoplossing.
NatriumjodaatNaIO3Jodaat, IO3−Oplosbaar; de temperatuur en hoge concentraties van andere zouten beïnvloeden hoeveel ervan oplost.

Deze vier verbindingen zijn bekende jodiumverbindingen die worden gebruikt voor zoutverrijking en chemische toepassingen. Dat ze hier worden genoemd, betekent niet dat ze in natuurlijk water normaal gesproken als intacte zoutmoleculen voorkomen. Na het oplossen mengen de ionen zich met de andere opgeloste bestanddelen. Onderzoek naar natrium- en kaliumjodaat beschrijft de invloed van temperatuur en geconcentreerde zoutoplossingen op de oplosbaarheid.

Wat gebeurt er wanneer een jodiumzout oplost?

Kaliumjodide dissocieert bijvoorbeeld als KI(s) → K+(aq) + I−(aq). Kaliumjodaat dissocieert als KIO3(s) → K+(aq) + IO3−(aq). Bij het oplossen komen de ionen vrij; jodide wordt daardoor niet vanzelf omgezet in jodaat. Latere chemische reacties en de redoxomstandigheden van het water kunnen de jodiumvorm veranderen.

Jodide, jodaat en jodium zijn verschillend. Jodide en jodaat zijn opgeloste ionen. Elementair jodium, I2, is slechts beperkt oplosbaar in water. Een resultaat dat als totaal jodium wordt gerapporteerd, geeft niet aan welke jodiumvormen aanwezig zijn.

Waarom het onderscheid van belang is voor waterbehandeling

Het bovenliggende overzicht over jodium en water beschrijft de bronnen, het voorkomen en aandachtspunten bij de behandeling. De keuze van een behandeling hangt af van de jodiumvorm, de concentratie, concurrerende zouten en organisch materiaal. Een oplosbaar jodiumzout mag niet als een zwevend deeltje worden beschouwd; het verwijderen van alleen zichtbare vaste stoffen toont niet aan dat opgelost jodium is verwijderd.

Controleer bij de interpretatie van een analyse of het resultaat is uitgedrukt als jodium, jodide, jodaat of het oorspronkelijke zout. Deze massaconcentraties zijn niet onderling uitwisselbaar. Bepaal de relevante jodiumvorm en beoordeel de watersamenstelling voordat u adsorptie, ionenwisseling of membraanbehandeling evalueert.

Bronnen en verder lezen