Cadmium (Cd) en water

Cadmium (Cd) en water: voorkomen, chemie en behandeling

Cadmium is een giftig metaal dat vanuit natuurlijke afzettingen, industriële activiteiten en door corrosie van bepaalde leidingmaterialen in water terecht kan komen. In drinkwater komt het doorgaans in lage concentraties voor, maar plaatselijke verontreiniging kan de concentratie verhogen. Het opgeloste aandeel en de effectiviteit van de behandeling zijn afhankelijk van de pH, de hardheid, opgeloste organische stoffen en andere ionen.

Een watermonster wordt genomen voor analyse in een waterlaboratorium. — Illustratie van waterbemonstering en -analyse; dit is geen daadwerkelijk gemeten monster.

Hoe komt cadmium in water terecht?

Cadmium komt van nature voor in minerale afzettingen, vaak samen met zink- en loodertsen. Door verwering kunnen kleine hoeveelheden in water terechtkomen. Mijnbouw, smelterijen, metaaloppervlaktebehandeling, de productie van batterijen en andere industriële activiteiten kunnen cadmium aan afvalwater of afstromend water toevoegen. De Wereldgezondheidsorganisatie noemt ook verontreinigingen in het zink dat wordt gebruikt voor gegalvaniseerde leidingen, soldeer en bepaalde metalen hulpstukken als mogelijke bron van cadmium in drinkwater.

Voedsel is voor de bevolking doorgaans de belangrijkste bron van blootstelling aan cadmium, maar drinkwater kan een rol spelen als het bronwater verontreinigd is of cadmium uit het leidingwerk vrijkomt. De concentraties in kraanwater kunnen verschillen per locatie in een gebouw en afhankelijk van de tijd dat het water heeft stilgestaan. Daarom moet de bemonstering volgens het toepasselijke wettelijke protocol plaatsvinden.

Cadmium in water en oplosbaarheid

In water komt cadmium voornamelijk voor als Cd²⁺ en in opgeloste complexen, of is het aan deeltjes gebonden. Bij een lagere pH kan meer cadmium opgelost blijven; bij een hogere pH kunnen adsorptie aan vaste stoffen en neerslagvorming belangrijker worden. Chloride, carbonaat, hardheid en opgeloste organische stoffen beïnvloeden ook de chemische vorm en mobiliteit van cadmium.

Cadmium wordt niet afgebroken door conventionele waterbehandeling. Processen die cadmium uit water verwijderen, brengen het over naar slib, uitgeput filtermateriaal of een concentraat dat op passende wijze moet worden verwerkt.

Gezondheids- en milieuaspecten

Langdurige blootstelling aan cadmium kan de nieren beschadigen en de botten aantasten. Cadmium is ook giftig voor waterorganismen; de mate van risico hangt af van de concentratie, de hardheid, opgeloste organische stoffen en andere omstandigheden in het ontvangende water.

De WHO-richtwaarde voor cadmium in drinkwater is 0,003 mg/L (3 µg/L). De maximaal toegestane concentratie volgens de Amerikaanse EPA is 0,005 mg/L (5 µg/L). Deze waarden behoren tot verschillende regelgevingsstelsels en mogen niet als onderling uitwisselbare universele grenswaarden worden beschouwd. Pas de actuele norm toe voor het betreffende land en watergebruik.

Hoe kan cadmium uit water worden verwijderd?

De keuze van de behandeling hangt af van de beoogde concentratie, de chemische verschijningsvorm van cadmium en de overige aanwezige stoffen. Volgens de WHO moet onder geschikte omstandigheden met coagulatie of ontharding door neerslagvorming een concentratie van 0,002 mg/L haalbaar zijn. Andere mogelijkheden voor opgelost cadmium zijn chemische neerslagvorming met scheiding van vaste stoffen, ionenwisseling, adsorberende filtermaterialen of omgekeerde osmose. pH-aanpassing en voorbehandeling kunnen belangrijk zijn; een wateranalyse of praktijktest moet de effectiviteit bevestigen.

Als het leidingwerk de bron is, onderzoek dan naast de behandelingsinstallatie ook corrosie en de geschiktheid van de materialen. Apparatuur voor behandeling bij de waterinlaat of op het gebruikspunt moet worden gekozen op basis van de werkelijke watersamenstelling en zo worden onderhouden dat het behandelde water aan de toepasselijke norm blijft voldoen.

Lees meer over het verwijderen van zware metalen, ionenwisseling en omgekeerde osmose.

Laatst beoordeeld: 3 november 2026 door Lenntech.