Telluur (Te) en water

Telluur (Te) in water: bronnen, chemie en verwijdering

Telluur is een zeldzame metalloïde die wordt gebruikt in zonnecellen, thermo-elektrische materialen en metaallegeringen. Het wordt meestal teruggewonnen als bijproduct van koperraffinage. De van nature voorkomende concentraties in water zijn uiterst laag, maar mijnafval, proceswater uit de metallurgie en afgedankte materialen kunnen plaatselijke bronnen vormen. Beoordeling is lastig omdat de concentraties in het milieu laag zijn en de verschillende chemische vormen van telluur niet routinematig worden bepaald.

Conceptueel monster van proceswater uit een mijn, naast behandelingsapparatuur en mineraalconcentraat; geen daadwerkelijk gemeten telluurmonster of uitgevoerde test.
Illustratie van proceswater uit een mijn en behandelingsapparatuur; de afbeelding geeft geen gemeten telluurconcentraties of specifiek behandelingsresultaat weer.

Hoe komt telluur in water terecht?

Telluur komt voor in een klein aantal mineralen en wordt vaak teruggewonnen uit anodeslib dat ontstaat bij de elektrolytische raffinage van koper. Bij mijnbouw en ertsverwerking kunnen telluurhoudende mineraalkorrels ook in mijnafval terechtkomen; de U.S. Geological Survey heeft deze route gedocumenteerd bij de Bingham Canyon-mijn in Utah. Uitloging en reststoffen van metallurgische processen, de productie van halfgeleiders en de verwerking of verwijdering van telluurhoudende materialen kunnen relevante bronnen in industrieel water zijn. Of telluur aanwezig is en in welke hoeveelheid, hangt af van het materiaal en het proces.

Chemie van telluur in water

Telluur kan in verschillende oxidatietoestanden voorkomen. In water zijn telluriet (Te(IV)) en telluraat (Te(VI)) belangrijke opgeloste vormen; reducerende omstandigheden kunnen elementair telluur of telluridehoudende vaste stoffen bevorderen. De verdeling hangt af van redoxomstandigheden, pH, mineraaloppervlakken en de overige chemische samenstelling. Volgens overzichtsstudies ligt de concentratie opgelost telluur in rivierwater doorgaans onder 50 ng/L, maar er zijn weinig metingen, de verschillende chemische vormen worden zelden afzonderlijk bepaald en analysemethoden hebben bij deze concentraties beperkingen. Dit gerapporteerde bereik is geen universele achtergrondconcentratie.

Hoe kan telluur worden verwijderd of teruggewonnen?

Behandeling van telluur is vooral relevant voor specifieke waterstromen uit mijnbouw, metallurgie of productieprocessen. Het proces moet worden gekozen nadat is vastgesteld of telluur opgelost is, in deeltjes voorkomt of gebonden is aan andere metalen en proceschemicaliën.

  • Adsorptie: Adsorbentia kunnen opgeloste telluurverbindingen binden en selectieve materialen zijn onderzocht voor de terugwinning van telluur. De prestaties hangen af van de oxidatietoestand, de pH en concurrerende ionen. Lees Lenntechs overzicht over adsorptie.
  • Ionenwisseling: Harsen kunnen geladen telluurverbindingen uit procesoplossingen afscheiden, maar de selectiviteit en regeneratie van de hars hangen af van de samenstelling van de betreffende oplossing. De regeneratiestroom wordt een geconcentreerde reststroom of een voedingsstroom voor terugwinning. Lees meer over ionenwisseling.
  • Omgekeerde osmose of nanofiltratie: Membranen kunnen opgeloste telluurhoudende verbindingen uit water afscheiden, maar vernietigen het telluur niet; het komt terecht in een concentraat dat verder moet worden behandeld of waaruit het telluur moet worden teruggewonnen. Lees Lenntechs informatie over omgekeerde osmose.
  • Coagulatie, precipitatie en afscheiding van vaste stoffen: Als telluur in de vorm van deeltjes voorkomt of onder gecontroleerde omstandigheden kan worden omgezet in een vaste stof, kunnen coagulatie en flocculatie, gevolgd door bezinking en filtratie, de vaste stoffen afscheiden. Controleer de chemische processen met behandelbaarheidsproeven. Zie coagulatie en flocculatie.
  • Biologische reductie van telluriet: Een anaerobe reactor met granulair slib op onderzoeksschaal zette telluriet om in elementair telluur en hield dit vast in de biomassa, waaruit vervolgens een deel van het telluur werd teruggewonnen. Dit resultaat geldt voor het onderzochte synthetische afvalwater en de onderzochte omstandigheden met telluriet; het toont niet aan dat dit een algemeen toepasbaar proces op praktijkschaal is of dat het even goed werkt voor telluraat.

Meet voor de beoordeling van een proces het totale en opgeloste telluurgehalte, bepaal waar de methoden dat toelaten de chemische vorm en karakteriseer de pH, redoxomstandigheden, zwevende stoffen en concurrerende metalen. Voor concentraten, gebruikte adsorbentia, regeneratiepekel en telluurhoudend slib moet een duidelijke route voor verwerking als reststof of voor terugwinning worden vastgesteld.

Laatst beoordeeld op 3 november 2026 door Lenntech.

Bronnen en verder lezen