Protactinium - Pa
Protactinium (Pa)
Protactinium is een zeldzaam, radioactief actinide. Sporen ervan komen van nature voor in uraniumertsen als onderdeel van radioactieve vervalreeksen; het meeste protactinium dat van praktisch belang is, wordt in gespecialiseerde onderzoeksomgevingen gehanteerd.
| Atoomnummer | 91 |
|---|---|
| Massagetal van een representatieve isotoop | [231] (massagetal van een representatieve isotoop) |
| Elektronenconfiguratie | [Rn] 5f2 6d1 7s2 |
| Dichtheid | 15,4 (gerapporteerd) g/cm3 |
| Smeltpunt | 1572 (geschat) °C |
| Kookpunt | ongeveer 4000 (geschat) °C |

Toepassingen en gebruik
Protactinium heeft buiten wetenschappelijk onderzoek weinig praktische toepassingen. De zeldzaamheid en radioactiviteit ervan, en de moeilijkheid om het te isoleren, beperken het gebruik.
Protactinium en waterbeheer
Protactinium is geen middel voor waterbehandeling. Als het aanwezig is in een processtroom of afvalstroom, zijn karakterisering en beheersmaatregelen vereist die specifiek zijn voor de betrokken radionucliden; alleen een gebruikelijke behandeling voor opgeloste metalen volstaat niet om de radiologische veiligheid vast te stellen.
Voorkomen en milieucontext
Protactinium is een actinide; het voorkomen en gedrag ervan in het milieu hangen af van de isotoop, de chemische vorm en de bron. De natuurlijke geologische omstandigheden, de verwerking van mineralen en nucleaire activiteiten kunnen elk van invloed zijn op de aanwezigheid van een actinide in een water- of afvalstroom. Bij monitoring moet, waar relevant, onderscheid worden gemaakt tussen chemische concentratie en radioactieve activiteit.
Gezondheid en veiligheid
Protactinium moet vanwege zijn radioactieve eigenschappen zorgvuldig worden gehanteerd; bij sommige elementen is ook chemische toxiciteit van belang. De blootstelling hangt af van de isotoop, de activiteit, de chemische vorm en de blootstellingsroute. Volg de toepasselijke stralingsbeschermingsprocedures en de stofspecifieke veiligheidsinformatie.
Terug naar het periodiek systeem der elementen
Bronnen en verder lezen
Elementpagina voor het laatst beoordeeld op 24 oktober 2026 door Lenntech.