Stikstof - N

Gezondheidseffecten van stikstof

Stikstofmoleculen komen vooral voor in de lucht. In het water en de bodem kan stikstof gevonden worden in nitraten en nitrieten. Al deze stoffen zijn een onderdeel van de stikstofcyclus, daarom staan ze allemaal in verbinding met elkaar.
Mensen hebben de natuurlijke nitraat en nitrietgehaltes radicaal veranderd, vooral door de toepassing van nitraatbevattende meststoffen. Stikstof wordt intensief door bepaalde industrieën uitgestoten, waardoor de hoeveelheid nitraat en nitriet in de bodem en het water groter worden als gevolg van de reacties die plaatsvinden in de stikstofcyclus. Nitraatconcentraties in het drinkwater nemen hierdoor ook toe.
Nitraat en nitriet kunnen een aantal gezondheidsproblemen veroorzaken. Dit zijn de meest voorkomende:
- Reacties met hemoglobine in het bloed, waardoor de zuurstofdragende capaciteit van het bloed afneemt (nitriet)
- Verminderd functioneren van de schildklier (nitraat)
- Tekort aan vitamine A (nitraat)
- Vorming van nitrosaminen, de meest bekende veroorzaker van kanker (nitraat en nitriet)

Milieueffecten van stikstof

Mensen hebben de natuurlijke voorraad nitraat en nitriet veranderd. De voornaamste oorzaak van de toevoeging van nitriet en nitraat is het intensieve gebruik van meststoffen. Verbrandingsprocessen kunnen ook de voorraden nitriet en nitraat verbeteren, vanwege de emissie van stikstofoxiden die omgezet kunnen worden in nitraat en nitriet in het milieu.
Nitraten en nitrieten ontstaan ook tijdens chemische productie en ze worden ook gebruikt om voedsel te conserveren. Hierdoor stijgt de concentratie stikstof in het grond- en oppervlaktewater en in het voedsel sterk.
De toevoeging van stikstofverbindingen in het milieu heeft verschillende effecten. Ten eerste kan het de samenstelling van soorten veranderen, wegens de gevoeligheid van bepaalde organismen voor de gevolgen van stikstofmengsels. Ten tweede heeft vooral nitriet verscheidene effecten op de menselijke en dierlijke gezondheid. Voedsel dat rijk is aan stikstofmengsels, kan ervoor zorgen dat het transport van zuurstof in het lichaam afneemt, dit kan ernstige gevolgen hebben voor vee.
De opname van hoge concentraties stikstof kan problemen veroorzaken met de schildklier en ook een tekort aan vitamine A. In de maag en ingewanden van dieren kan nitraat omgezet worden in nitrosamine, een gevaarlijke kankerverwekkende stof.

Stikstof en water

Lees nu een artikel over milieu- en gezondheidseffecten van het mestbeleid