Ionsterkte, activiteitscoëfficiënten en oplosbaarheid

Bereken de ionsterkte en benaderende activiteitscoëfficiënten op basis van een wateranalyse en bekijk vervolgens een vereenvoudigd voorbeeld van het calciumcarbonaatevenwicht.

De ionsterkte houdt rekening met zowel de concentratie als de lading van opgeloste ionen. Voer de concentratie van elk ion in en selecteer de bijbehorende eenheid. Lege velden worden als nul beschouwd. Gebruik de concentraties van de genoemde ionen, niet de hardheid of alkaliniteit uitgedrukt als CaCO3.

1. Voer uw wateranalyse in

IonConcentratieEenheidMolaire massa
g/mol
40.1
24.3
23.0
39.1
61.0
96.1
35.5
62.0

Gebruik een decimale punt of komma; gebruik geen scheidingstekens voor duizendtallen. Voor water met een lage concentratie opgeloste stoffen wordt ppm bij benadering gelijkgesteld aan mg/L; hierbij wordt uitgegaan van een dichtheid van ongeveer 1 kg/L. g/m³ en mg/L zijn gelijkwaardig.

2. Bekijk uw resultaten

De resultaten voor de ionsterkte en de activiteitscoëfficiënten worden weergegeven met vier significante cijfers, waarbij intern met volledige precisie wordt gerekend. De coëfficiënt voor tweewaardige ionen wordt automatisch overgenomen in het onderstaande voorbeeld. De behouden oplosbaarheidsroutine geeft resultaten met ongeveer drie significante cijfers.

Bekijk de bijdragen van afzonderlijke ionen
Ionc (mmol/L)z²c × z² (mmol/L)
Ca2+4
Mg2+4
Na+1
K+1
HCO3−1
SO42−4
Cl−1
NO3−1
Totaal

Hoe de berekening werkt

I = ½ Σ cizi², waarbij ci de molaire concentratie in mol/L is en zi het ladingsgetal van het ion is. Voor Ca²⁺ geldt bijvoorbeeld z = +2, dus z² = 4.

log10 γ = −0,5 z² √I / (1 + √I), met γ = 10log10 γ.

Deze vereenvoudigde Debye–Hückel-uitdrukking gebruikt een vaste coëfficiënt van 0,5, die water bij ongeveer 25 °C bij benadering weergeeft. Het is een schatting voor water met lage concentraties opgeloste stoffen, niet de volledige Davies-vergelijking of een volledig speciatiemodel. Aan ionen met dezelfde absolute lading wordt dezelfde coëfficiënt toegekend. De hieronder ingevoerde temperatuur verandert deze activiteitscoëfficiënten niet.

Alleen de acht vermelde ionen dragen bij aan de berekende ionsterkte. Niet-vermelde geladen deeltjes, waaronder fluoride, carbonaat en geladen silicaatsoorten, kunnen ook bijdragen. Neutrale opgeloste stoffen dragen niet rechtstreeks bij. Analytische totaalconcentraties en vrije-ionconcentraties kunnen verschillen wanneer complexvorming of zuur-basespeciatie een belangrijke rol speelt.

3. Vereenvoudigd voorbeeld van het calciumcarbonaatevenwicht

Dit is geen algemene voorspelling van de minimale calciumconcentratie of van kalkafzetting in drinkwater. In het voorbeeld worden gelijke vrije-ionconcentraties van Ca²⁺ en CO₃²⁻ en gelijke activiteitscoëfficiënten voor deze twee tweewaardige ionen aangenomen. Deze aannames zijn in natuurlijk water doorgaans niet geldig. Voor een praktische beoordeling van de calcietverzadiging is ook de carbonaatspeciatie nodig, met inbegrip van de pH en de alkaliniteit of de concentratie opgelost anorganisch koolstof.

Voor CaCO3(s) ⇌ Ca²⁺ + CO₃²⁻ is het oplosbaarheidsproduct Ksp = aCa²⁺ × aCO₃²⁻. Bij de benadering met gelijke concentraties geldt c = √Ksp / γ, waarbij de concentraties worden uitgedrukt ten opzichte van de standaardtoestand van 1 mol/L.

De temperatuur verandert in dit voorbeeld de oplosbaarheidsconstante; het bovenstaande activiteitsmodel wordt er niet door aangepast. Het resultaat in mg/L wordt uitgedrukt als calcium (Ca), niet als CaCO3.

Ingevuld vanuit sectie 2; bewerkbaar als u over een afzonderlijk bepaalde coëfficiënt beschikt.

Andere rekentools

Waarschuwing: Lenntech BV kan niet aansprakelijk worden gesteld voor fouten in de berekening, het programma zelf of de uitleg. Voor vragen of opmerkingen kunt u contact met ons opnemen.