Lenntech Waterbehandeling en luchtbehandeling Lenntech Waterbehandeling en luchtbehandeling

Barium - Ba

Chemische eigenschappen van Barium - Gezondheidseffecten van Barium - Milieu-effecten van Barium

Atoomnummer 56 Barium - Ba
Atoommassa 137,33 g.mol -1
Elektronegativiteit volgens Pauling 0,9
Dichtheid 3,5 g.cm-3 bij 20°C
Smeltpunt 725 °C
Kookpunt 1640 °C
Vanderwaalstraal 0,222 nm
Ionstraal 0,135
Isotopen 7
Elektronen Schil [ Xe ] 6s2
Energie eerste ionisatie 502,7 kJ.mol -1
Energie tweede ionisatie 965 kJ.mol -1
Standaard potentiaal - 2,90 V
Ontdekt door: In 1949 door Thompson, Ghiorso.

Barium

Barium werd voor het eerst geïsoleerd door de Engelse scheikundige Sir Humphry Davy in 1808, doordat hij gesmolten bariumoxide (BaO) elektrolyseerde. Barium komt in de natuur als element niet voor, omdat het met zuurstof uit de lucht reageert tot bariumoxide en met water tot bariumhydroxide (Ba(OH)2) en waterstof gas (H2). Barium komt het meeste voor als mineraal; bariumsulfaat (BaSO4) of bariumcarbonaat (BaCO3) en wordt voornamelijk geproduceerd door middel van elektrolyse van bariumchloride (BaCl2).

Barium wordt gebruikt als gasvanger; een mineraal dat reageert met gassen en ze op die manier verwijderd uit vacuüm buizen.

Bariumsulfaat (BaSO4) is een gangbare bariumverbinding en wordt gebruikt als vulstof voor rubber, plastic en harsen. Het kan reageren met zinkoxide (ZnO) tot wit pigment of met natriumsulfaat (Na2SO4) tot blanke fixeer. Stenen die zijn gemaakt van onzuiver bariumsulfaat gloeien op wanneer ze worden blootgesteld aan licht en gloeien op in het donker gedurende ongeveer zes jaar wanneer ze vergaand zijn verhit in aanwezigheid van houtskool. Deze stenen staan bekend als Bologna stenen en zijn ontdekt in de buurt van Bologna in Italië in 1500. Alchemisten dachten dat ze magische krachten bevatten. Hoewel alle bariumverbindingen giftig zijn kan bariumsulfaat geen schade aan het lichaam veroorzaken, omdat het niet oplost in water. Het is een goed absorbent voor röntgenstraling en wanneer het wordt ingenomen kan het worden gebruikt om röntgenfoto's te maken van de ingewanden.

Bariumcarbonaat (BaCO3) is een bariumverbinding die wordt gebruikt voor de fabricage van keramiek en verschillende typen glas. Het is een onderdeel van klei slurry's die worden gebruikt in olie boorputten. Het wordt ook gebruikt om verschillende chemische oplossingen te zuiveren en het is een belangrijk uitgangsmateriaal voor de fabricage van andere bariumverbindingen.

Barium kan verschillende nuttige verbindingen vormen. Bariumnitraat (Ba(NO3)2) bijvoorbeeld ontbrandt met een felgroene kleur en wordt daarom gebruikt in signaalvuur en vuurwerk. Bariumchloride (BaCl) wordt gebruikt als waterontharder. Bariumoxide adsorbeert vocht en wordt daarom gebruikt als ontvochtiger. Bariumdoxide (BaO2) vormt waterstofperoxide (H2O2) wanneer het wordt opgelost in water en wordt gebruikt als bleekmiddel dat wordt geactiveerd als het nat wordt. Bariumtitanaat (BaTiO3) wordt gebruikt als antistatisch materiaal in condensatoren. Bariumferriet (BaO·6Fe2O3) wordt gebruikt om magneten te maken.

Gezondheidseffecten van Barium

Barium komt van nature in kleine hoeveelheden voor in het milieu. Alleen in bepaalde bodems en voedsel zoals noten, zeewier, vis en bepaalde planten komt het in hogere concentraties voor. De hoeveelheid barium die in voedsel en water gevonden wordt is meestal niet zo hoog dat er sprake is van een probleem voor de gezondheid.
Mensen die het grootste risico lopen om blootgesteld te worden aan barium en de bijbehorende gezondheidsproblemen te ondervinden zijn diegenen die werkzaam zijn in de bariumindustrie. De meeste van deze problemen worden veroorzaakt door het inademen van lucht die bariumsulfaat of bariumcarbonaat bevat.
Veel afvalplaatsen met gevaarlijk afval bevatten barium. Mensen die hier vlakbij wonen, kunnen blootgesteld worden aan schadelijke niveaus van deze stoffen. Men kan er aan blootgesteld worden door het inademen van stof, het binnenkrijgen van grond of het eten van planten of het drinken van water dat verontreinigd is met barium. Men kan er ook aan blootgesteld worden via huidcontact.

De gezondheidseffecten van barium zijn afhankelijk van de wateroplosbaarheid van de mengsels. Bariummengsels die oplossen in water kunnen schadelijk zijn voor de menselijke gezondheid. De opname van zeer grote hoeveelheden barium dat in wateroplosbaar is, kan verlamming en soms zelfs de dood tot gevolg hebben.
Kleine hoeveelheden in water oplosbaar barium kunnen ervoor zorgen dat men ademhalingsproblemen krijgt, een verhoogde bloeddruk, hartritmestoornissen, buikirritatie, spierslapte, veranderingen in de zenuwreflexen, opzwellen van de hersenen en lever en schade aan de nieren en het hart.
Voor zover bekend veroorzaakt barium geen kanker bij mensen en veroorzaakt het geen onvruchtbaarheid of geboorteafwijkingen.

Milieueffecten van Barium

Barium is een zilverachtig wit metaal dat in het milieu gevonden kan worden, waar het van nature voorkomt. Het komt voor in combinatie met andere chemicaliën, zoals zwavel, koolstof of zuurstof.
Bariummengsels worden in de olie- en gasindustrie gebruikt om boormodder te maken. Deze modder zorgt ervoor dat het boren door rotsen vergemakkelijkt wordt, doordat de drilboor gesmeerd wordt.
Bariummengsels worden ook gebruikt om verf, bakstenen, tegels, glas en rubber te produceren.

Vanwege het intensieve gebruik van barium in de industrie, wordt er door menselijke activiteiten veel barium aan het milieu toegevoegd. Hierdoor kan de concentratie barium in de lucht, het water en de bodem hoger zijn dan de concentraties die van nature in het milieu voorkomen.
Barium komt in de lucht terecht tijdens mijnbouwprocessen, raffinageprocessen en gedurende de productie van bariummengsels. Het komt ook in de lucht terecht tijdens de verbranding van kool en olie.
Sommige bariummengsels die tijdens industriële processen vrijkomen, lossen makkelijk in water op en worden teruggevonden in meren, rivieren en beken. Vanwege hun wateroplosbaarheid kunnen deze mengsels zich over grote afstanden verspreiden. Wanneer vissen en andere waterorganismen bariummengsels absorberen, accumuleert barium in hun lichaam. Bariummengsels die persistent zijn, blijven vaak in het grondoppervlak of in het sediment van het water. Barium wordt in de meeste landbodems in zeer lage concentraties gevonden. Bij afvalstortplaatsen van gevaarlijk afval kunnen deze concentraties hoger zijn.


 

Klik hier om terug te keren naar het periodiek systeem der elementen

Over Lenntech

Lenntech BV
Distributieweg 3
2645 EG Delfgauw

tel: +31 152 755 703
fax: +31 152 616 289
e-mail: info@lenntech.com


Copyright © 1998-2017 Lenntech B.V. All rights reserved