Lenntech Waterbehandeling en luchtbehandeling Lenntech Waterbehandeling en luchtbehandeling

Kwik - Hg

Chemische eigenschappen van Kwik - Gezondheidseffecten van Kwik - Milieu-effecten van Kwik

Atoomnummer 80 Kwik - Hg
Atoommassa 200,59 g.mol -1
Elektronegativiteit volgens Pauling 1,9
Dichtheid 13,6 g.cm-3 bij 20°C
Smeltpunt - 38,9 °C
Kookpunt 356,6 °C
Vanderwaalstraal 0,157 nm
Ionstraal 0,11 nm (+2)
Isotopen 7
Elektronen Schil [ Xe ] 4f14 5d10 6s2
Energie eerste ionisatie 1004,6 kJ.mol -1
Energie tweede ionisatie 1796 kJ.mol -1
Energie derde ionisatie 3294 kJ.mol -1
Standaard potentiaal + 0,854 V ( Hg2+ / Hg )
Ontdekt door: De oudheid

Kwik

Kwik is het enige metaal dat vloeibaar is bij kamertemperatuur. Soms wordt kwik wel quicksilver genoemd. Het komt nauwelijks in vrije vorm in de natuur voor en wordt vooral gewonnen uit ertsen (HgS e.a.), in Spanje en Italië. Het is een zware, zilver-witte vloeistof. Het kan warmte niet erg goed geleiden in vergelijking met andere metalen maar het is wel een geleider van elektriciteit. Kwik vormt legeringen met vele metalen, zoals goud, zilver en tin. Deze legeringen heten amalgamen. Het vormen van een kwik-goud legering wordt gebruikt voor de winning van goud uit ertsen.

De meest belangrijke kwik zouten zijn kwik chloride (HgCl2), een corrosief en agressief vergif, kwik(II)chloride (Hg2Cl2), een bestanddeel van medicijnen, kwik fulminaat (Hg(ONC)2), een ontsteking van explosieven en kwik sulfide (HgS), een verfpigment.

Kwik wordt aangeduid met het symbool Hg, afkomstig van het Latijnse woord hydragyrum, het feit dat het in het Nederlands kwik heet komt van het oud Saksische woord voor 'levend', namelijk quik.

Gezondheidseffecten van Kwik

Kwik is een stof die van nature voorkomt in het milieu. Het kan gevonden worden in de vorm van metaal, kwikzouten of als organisch kwik.
Metaalkwik wordt in een aantal huishoudelijke producten gebruikt, zoals barometers, thermometers en fluorescerende lampen. Het kwik in deze apparaten zit meestal klem en kan dan geen schade aan de gezondheid toebrengen. Wanneer een thermometer breekt, kan men echter voor een korte tijd blootgesteld worden aan een hoge dosis kwik dat verdampt. Dit kan schadelijke effecten hebben, zoals beschadiging aan de zenuwen, hersenen en nieren, longirritatie, oogirritatie, huiduitslag, overgeven en diarree.
Kwik komt van nature niet voor in voedsel, maar het kan wel in voedsel terecht komen, omdat het zich via kleinere organismen door de voedselketen verspreidt. De concentratie kwik is in vis meestal hoger dan de kwikconcentratie van het water waar de vis in zwemt. Dit wijst erop dat kwik zich ophoopt in het lichaam van vissen. Ook veeproducten kunnen aanzienlijke hoeveelheden kwik bevatten. Kwik komt meestal niet in planten voor, maar wanneer er kwik bevattende bestrijdingsmiddelen gebruikt zijn, kan kwik via groenten en andere gewassen het menselijk lichaam binnenkomen.

Kwik heeft een aantal effecten op mensen, die allemaal neerkomen op de volgende belangrijkste effecten:
- Verstoring van het zenuwstelsel
- Schade aan hersenfuncties
- DNA beschadiging en chromosomale beschadigingen
- Allergische reacties, die resulteren in huiduitslag, vermoeidheid en hoofdpijn
- Negatieve reproductie effecten, zoals spermaschade, geboorteafwijkingen en miskramen

Beschadigde hersenfuncties kunnen de oorzaak zijn van de degradatie van leercapaciteiten, persoonlijkheidsveranderingen, bevingen, gezichtsveranderingen, doofheid, ongecoördineerde spierbewegingen en geheugenverlies. Chromosomale beschadiging veroorzaakt het syndroom van Down.

Milieueffecten van Kwik

Kwik is een metaal dat van nature voorkomt in het milieu. Het komt in het milieu terecht als gevolg van de afbraak van mineralen in rotsen en de bodem, door de blootstelling aan wind en water. De vrijmaking van kwik via natuurlijke bronnen is redelijk stabiel gebleven. Door menselijke activiteit neemt het gehalte kwik in het milieu toe.
Het meeste kwik dat door mensen in het milieu komt, komt in de lucht terecht. Dit gebeurt via de verbranding van fossiele brandstoffen, mijnbouw, smeltfabrieken en de verbranding van vaste afvalstoffen. Bij sommige vormen van menselijke activiteit wordt kwik direct geloosd in de bodem of het water, bij voorbeeld bij de toepassing van meststoffen of de afvoer van industrieel afvalwater. Uiteindelijk komt al het kwik terecht in de bodem of het oppervlaktewater.

Kwik dat in de grond zit accumuleert in paddestoelen.
Zure oppervlaktewaters kunnen aanzienlijke hoeveelheden kwik bevatten. Wanneer de pH-waarde tussen 5 en 7 is, neemt de kwikconcentratie in het water toe, vanwege de toegenomen mobilisatie van kwik in de grond.
Als kwik eenmaal het oppervlaktewater of de bodem heeft bereikt, kunnen micro-organismen het omzetten in methylkwik, een stof die snel geabsorbeerd wordt door de meeste organismen en zenuwbeschadigingen kan veroorzaken. Vissen zijn organismen die dagelijks grote hoeveelheden methylkwik via het oppervlaktewater binnen krijgen. Als een gevolg hiervan kan methylkwik in vissen accumuleren en ook in de voedselketen waar deze vossen een onderdeel van zijn.
Kwik kanbij dieren nierschade, maagstoornis, schade aan de ingewanden, het uitvallen van de reproductie en DNA verandering veroorzaken.


 

Klik hier om terug te keren naar het periodiek systeem der elementen

Over Lenntech

Lenntech BV
Distributieweg 3
2645 EG Delfgauw

tel: +31 152 755 703
fax: +31 152 616 289
e-mail: info@lenntech.com


Copyright © 1998-2018 Lenntech B.V. All rights reserved